Sony: Savaş sonrası harabelerde kurulan Japon mucizesi 76 yaşında

Tokyo Tsushin Kogyo Kabushiki Kaisha, savaş sonrası Japonya’nın harabelerinde kuruldu, birkaç yıl sonra ismi Sony olarak değişecek ve II. Dünya Savaşı’ndan sonra Japon ekonomik mucizesinin bir sembolü olacaktı.

Öyküsündeki kilit adam Akio Morita. Orta Japonya’da doğan varlıklı bir tüccarın en büyük oğlu Morita, babasının soya fasulyesi ve sake işini devralacaktı. Lakin, çocukken sake damıtma tekniklerini öğrenmek yerine, ailenin yeni fonografını (pikap) söküp tekrar bir ortaya getirmeye kendini kaptırdı. Elektroniğe olan tutkusu onu babasının istediği üzere iktisat değil, fizik okuduğu Osaka Imperial Üniversitesi‘ne götürdü.

Teknoloji devleri milyarlarca doları nasıl kazanıyor?

2 gün evvel eklendi

Akio Morita 25 yaşında, 38 yaşındaki Ibuka Masaru ile birlikte, 7 Mayıs 1946‘da 1.300 doların biraz üzerinde bir bütçeyle Tokyo Tsushin Kogyo Kabushiki Kaisha’yı (Totsuko) kurdu. Şirketin birinci eseri elektrikli bir pirinç pişiricisiydi. Sony isimlendirmesi, şirketinin Tokyo Tsushin Kogyo yahut kısaltması Totsuko ismi altında yurtdışına genişleyemeyeceğini çok güzel bilen Morita’nın fikriydi. Tüm dünyada kolay kolay söylenebilecek ve hatırlanacak bir şey istiyordu.

Böylelikle 1958’de şirket, ses manasına gelen Latince “sonus” sözünden ve Morita’ya nazaran gençliğin canlılığını simgeleyen “sonny uzunluk” tabirinden esinlenerek yine isimlendirildi. O vakitler cüretkar bir ataktı, zira Japon şirketleri Batılı isimleri kullanmazdı ve şirket içinde bile reaksiyonlara yol açtı. Lakin Morita vaktinin ötesindeydi.

Bay Sony, Time mecmuasının kapağında

Birinci andan itibaren, şirketinin memleketler arası alanda başkan bir rol oynayacağını ve o yıllarda Japonya’nın ucuz, düşük kaliteli elektronik üreticisi olarak prestijinin sarsılacağını hissediyordu.

Onun tutkusu, şirketin dünyanın ikinci transistörlü radyosunu yaptığı 1955’ten beri muhakkaktı. Büyük bir Amerikan saat şirketi 100.000 adet sipariş verdi ve Morita başlangıçta etkilendi. Lakin mutabakatın kaidelerini öğrendiğinde heyecanı azaldı: Sony, radyoları – şimdi bilinmeyen- markasıyla değil, Amerikan şirketinin markasıyla satacaktı.

Ibuka ve Sony idaresinin geri kalanı teklifin kabul edilmesini bekliyordu, lakin Morita teklifi geri çevirdi. Amerikan şirketi, 50 yıllık geçmişine atıfta bulunarak kararı eleştirdi. Lakin Morita, “50 yıl içinde Sony ismini sizinki kadar güzel tanıtmış olacağız. Yani hayır, teşekkür ederim.” biçiminde karşılık verdi. Sahiden de, 1971’de “Bay Sony” olarak da bilinen Morita, Japonya’nın savaş sonrası yükselişini tasvir eden Time mecmuasının kapağında yer aldı.

Lakin Morita, dünyanın her yerinden beşerler tarafından ziyaret edilen Amerikan metropolünde bir varlık gösterirse eserlerine olan talebin artacağına inandığı için Sony, 1962’de New York Beşinci Cadde’de kendi showroom‘unu açtı.

Ve 1963’te ailesiyle birlikte New York’a taşındı, Amerikalılar ortasında yaşamak, onları nitekim anlamak istedi, lakin o sırada büyük bir Japon şirketinin lider yardımcısının yurtdışında yaşaması düşünülemezdi.

Walkman’in doğuşu

Morita, mesleğinin en büyük kırılma anının 1961’de Sony’nin New York Menkul Değerler Borsası‘na kote olması olduğunu, lakin pratikte ise Walkman‘i yaratmasıyla 1978’den sonra dünya çapında milyonlarca insanın hayatına “dokunduğunu” söyledi. 

Bu efsanevi eserin öyküsü, Ibuka’nın Sony halkından, iş için yurtdışına uçtuğunda müzik dinleyebilmesi için kendisine taşınabilir bir kaset çalar yapmasını istemesiyle başladı. Takımı, Pressman isimli kayıt aygıtı olan bir Sony eserini, aygıttan kayıt fonksiyonunu kaldırarak ve stereo ses ekleyerek değiştirdi

Ibuka, denemesi için yeni “oyuncağını” Morita’ya verdiğinde, ses kalitesinden çok etkilendi. Sezgileri ona bunun büyük bir muvaffakiyet olacağını söylüyordu ve çabucak yeni aygıtın piyasaya sürülmesini öne çekti.

Sony’nin içinde bile birçok kişi kayıt özelliği olmayan bir kasetçaların satılacağından şüpheliydi. Lakin Morita ısrar etti ve birinci Walkman, Temmuz 1979‘da piyasaya sürüldüğünde tüm dünyayı fetheden büyük bir ticari muvaffakiyet elde etti.

Sony, kırk yılda 1.000’den fazla farklı Walkman modeli piyasaya sürdü ve 420 milyondan fazla ünite sattı. Şirket Walkman üretmeye 2010 yılına kadar, CD’nin baskın hale gelmesinden çok sonra da devam etti.

Natürel ki bazen Morita’nın içgüdüleri de isabetli değildi, örneğin Beta ile VHS görüntüye meydan okumak istediğinde olduğu üzere. Ayrıyeten 1989’da milliyetçi Shintaro Ishihara ile birlikte “Hayır Diyebilen Japonya” isimli bir kitap yazdığında yansılara yol açtı. Hayır Diyebilen Asya olarak da biliniyor.

Hayatının altıncı on yılında dalış ve su kayağı yapmaya başlayan tükenmez bir güce sahip Akio Morita, 1993 yılında felç geçirdi ve bunun sonucunda tekerlekli sandalyeye mahkûm oldu. Bir yıl sonra Sony başkanlığından istifa etti ve 3 Ekim 1999‘da öldü.

Sony’nin satış rekoru kırmış elektronik eserleri

Apple’ın kurucusu Steve Jobs‘un da en büyük hayranlardından biri olduğu Sony’nin, Akio Morita önderliğinde geliştirdiği ve her biri yüzlerce milyonluk satış sayısına ulaşan aygıtları ise şöyle:

Şirketin dünya çapındaki birinci hiti 1957‘de üretilen cep boyutunda bir radyo TR-63:

Sony daha sonra televizyonlara odaklandı. 1960 yılında taşınabilir bir TV piyasaya sürdü. Trinitron televizyonları ile renkli televizyonda çıtayı yükseltti:

1979‘da, Sony’e düzey atlatan Walkman piyasaya sürüldü:

Sony yenilik yapmaya devam edecekti. 1982 yılında Sony Watchman isimli cep televizyonu satışa çıktı:

Bundan yalnızca iki yıl sonra, 1984‘te Sony Discman piyasaya sürüldü:

1985‘te Sony, Handycam görüntü kamera çağını başlatacaktı:

Sony yenilik cephesinde ilerlemeye devam etti ve 1992 yılında, oyun dünyasına büyük bir katkı yapan MiniDisc‘i üretti:

1994‘te Sony, efsanevi oyun konsolu PlayStation‘ın birinci versiyonunu piyasaya sürdü:

Sony’nin bilgisayar ve dizüstü bilgisayar dünyasına ayak uydurması gerekecekti. Tam da bu kademede 1996 yılında Vaio markası yaratıldı:

Sony ilerlemeye devam etti. Tüketici robotu pazarındaki birinci oyunculardan biriydi. Aibo, 1999 yılında tanıtıldı:

Betamax savaşından 30 yıl sonra Sony, DVD teknolojisi savaşlarında Blu-Ray ile savaşacaktı:

Sony’i muhtemelen en büyük savaş telefon pazarında bekliyordu. 2002‘de birinci Sony Ericsson telefonlar çıkış yaptı. 2005 yılında ise Walkman telefon olarak isimlendirilen modeller geldi:

Daha sonra ise potansiyel iPhone katilleri olarak görülen akıllı telefonlar piyasaya sürüldü:

İnovasyon zordur ve bunu en güzel bilen bir şirket varsa o da Sony‘dir ve artık bu Japon mucizesi 76 yaşında.

  • Anasayfa
  • Konut Elektroniği
  • Televizyonlar Haberleri
  • Sony: Savaş sonrası harabelerde kurulan Japon mucizesi 76 yaşında